Het Gemeenteplein in het hart van Knokke-Heist ondergaat de komende jaren een grondige metamorfose. Deze week zijn de eerste voorbereidende nutswerken gestart, een belangrijke stap in de transformatie van het plein tot een groen belevingsplein. De werkzaamheden hebben gevolgen voor de wekelijkse bloemen- en groentemarkt, die tijdelijk uitwijkt naar een alternatieve locatie.

Markt verhuist voor bijna drie maanden

De bloemen- en groentemarkt, een vertrouwd gezicht op het Gemeenteplein, kan tijdens de sleufwerken niet op haar vaste locatie plaatsvinden. Van dinsdag 14 januari tot en met donderdag 3 april 2026 vinden marktbezoekers de kramen terug in de directe omgeving van het stadhuis. De markt sluit daar aan bij de bestaande textielmarkt op het Alfred Verweeplein, waardoor beide markten een tijdelijke eenheid vormen.

De noodzaak voor deze verhuizing komt voort uit de intensieve sleufwerken die tot eind juni 2026 op het Gemeenteplein worden uitgevoerd. Deze werkzaamheden maken deel uit van de voorbereidende fase waarin nutsleidingen worden aangepast en gemoderniseerd.

Bereikbaarheid en verkeer tijdens de werken

Hoewel de werkzaamheden een aanzienlijke impact hebben op het Gemeenteplein, blijft de bereikbaarheid van omliggende handelszaken en garages gewaarborgd. Wel moet rekening gehouden worden met een tijdelijk gewijzigde verkeerssituatie. Het gemeentebestuur heeft duidelijke signalisatie geplaatst die weggebruikers informeert over de omleidingen en alternatieve routes.

Bewoners, bezoekers en ondernemers worden gevraagd de bewegwijzering goed te volgen en rekening te houden met mogelijke hinder tijdens de werkzaamheden. De gemeente zet in op een zo vlot mogelijke doorstroming en zal de verkeerssituatie nauwlettend opvolgen.

Een ambitieuze visie voor het nieuwe Gemeenteplein

De heraanleg van het Gemeenteplein is geen cosmetische ingreep, maar een fundamentele hertekening van deze centrale ontmoetingsplek in Knokke-Heist. Het nieuwe ontwerp transformeert het plein tot een waar belevingsplein waar groen, water en ontmoeting centraal staan.

Een opvallend element in het toekomstige plein wordt een monumentale boom die als blikvanger en natuurlijk middelpunt zal fungeren. Rondom deze boom ontstaat een groene oase met waterpartijen die zorgen voor verkoeling en een aangename sfeer. Ruime zitmogelijkheden nodigen uit tot verpozen en ontmoeten.

Het plein krijgt ook een recreatieve functie met faciliteiten voor petanque en diverse spelprikkels die zowel jong als oud moeten aanspreken. Horecazaken kunnen hun terrassen uitbreiden, waardoor een levendige pleincultuur kan ontstaan. Ook op marktdagen verandert de opzet: de nieuwe indeling zorgt voor meer interactie tussen marktkramen en horeca-exploitanten, wat de levendigheid en gezelligheid ten goede moet komen.

Integratie met bredere omgeving

De plannen reiken verder dan alleen het Gemeenteplein zelf. De Albertlaan wordt op termijn bij het project betrokken om een sterkere verbinding te creëren met het nabijgelegen Alfred Verweeplein. Deze ruimtelijke samenhang moet de hele zone opwaarderen tot een aaneengesloten centrumgebied waar het aangenaam wonen, winkelen en vertoeven is.

Nieuwe verkeerssituatie en parkeeroplossingen

In het herziene ontwerp wordt een gedeelte van de rijweg geïntegreerd in het plein, maar de verkeersontsluiting blijft behouden. Automobilisten kunnen nog steeds in één richting doorsteken naar de Albertlaan, waarbij de rijweg op gelijke hoogte met het plein wordt aangelegd. Deze gelijkgrondse oplossing versterkt het pleinkarakter en maakt de ruimte veiliger voor voetgangers.

Voor leveringen en korte stops komt er een duidelijk gemarkeerde laad- en loszone. Dit moet ervoor zorgen dat handelaars hun zaken vlot kunnen bevoorraden zonder het plein te blokkeren.

Een belangrijke wijziging betreft het parkeren: parkeerplaatsen op het plein zelf verdwijnen om ruimte te maken voor de nieuwe invulling. Als compensatie voorziet het ontwerp echter extra parkeerhavens langsheen het plein, specifiek ingericht voor kortparkeren en de zogenaamde ‘shop & go’-functie. Bezoekers die snel iets willen kopen of ophalen, kunnen zo toch in de buurt parkeren.

Gefaseerde uitvoering over drie jaar

Het totale project kent een zorgvuldig uitgestippeld tijdschema dat de hinder moet beperken en een gefaseerde aanpak garandeert. De voorbereidende nutswerken startten op 15 november 2025 en lopen door tot 30 juni 2026. De intensieve sleufwerken, waarbij nutsleidingen worden aangepast, zijn voorzien tot eind april 2026. Aansluitend volgen de huis-per-huis-overkoppelingen, waarbij individuele woningen en panden worden aangesloten op de vernieuwde leidingen.

De grote riolerings- en wegeniswerken, het echte zwaartepunt van het project, starten half augustus 2026. Deze werken worden in twee grote fases uitgevoerd:

Fase 1 (2026-2027) richt zich op het Gemeenteplein zelf, samen met de De Klerckstraat en de Oude Tramweg. Deze eerste fase vormt de kern van de heraanleg en zal het meest zichtbare resultaat opleveren.

Fase 2 (2027-2028) breidt de werkzaamheden uit naar de Albertlaan, de Pepersstraat en de Burgemeester Camille Deckersstraat. Deze fase integreert het project in de bredere omgeving en zorgt voor een coherent geheel.

Het studiebureau Sweco tekende verantwoordelijk voor de verdere uitwerking van het ontwerp, waarbij rekening werd gehouden met technische vereisten, duurzaamheid en leefbaarheid.

Investering en financiering

De totale heraanleg van het Gemeenteplein en omgeving vertegenwoordigt een aanzienlijke investering van 7,25 miljoen euro. Dit budget wordt gedeeld door verschillende partners, elk met hun eigen verantwoordelijkheid.

De gemeente Knokke-Heist draagt 2,9 miljoen euro bij, wat het grootste aandeel vormt en de eigenlijke heraanleg van het plein en de openbare ruimte dekt. AGSO Knokke-Heist, de intercommunale die instaat voor de riolering, investeert 1,1 miljoen euro in de vernieuwing van het rioleringsstelsel. De Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) levert met 3,25 miljoen euro de grootste financiële bijdrage, een erkenning van het belang van het waterproject voor de hele regio.

Duurzaam waterbeheer als rode draad

Een cruciaal aspect van het project is het gemeentelijk hemelwaterplan, dat als rode draad doorheen het hele ontwerp loopt. De kern van dit plan is het principe om regenwater zoveel mogelijk ter plaatse op te vangen en vast te houden, en dit te scheiden van het afvalwater.

Deze aanpak heeft meerdere voordelen. Ten eerste vermindert het de wateroverlast bij hevige regenval, een probleem dat door klimaatverandering steeds vaker voorkomt. Door regenwater lokaal te infiltreren of tijdelijk op te slaan, wordt de druk op het rioleringsstelsel verminderd en worden overstromingen voorkomen.

Ten tweede verbetert deze werkwijze de waterkwaliteit aanzienlijk. Door hemelwater en afvalwater gescheiden te houden, wordt de rioolwaterzuiveringsinstallatie minder belast en kan het afvalwater efficiënter gezuiverd worden. Daarnaast kan het opgevangen regenwater gebruikt worden voor groenvoorziening op het plein zelf, wat bijdraagt aan een aangenaam microklimaat.

Toekomstperspectief

De heraanleg van het Gemeenteplein is meer dan een infrastructuurproject; het is een investering in de leefbaarheid en aantrekkelijkheid van het centrum van Knokke-Heist. Het nieuwe plein moet uitgroeien tot een plek waar inwoners graag samenkomen, waar bezoekers zich welkom voelen en waar de balans tussen groen, water, handel en ontspanning optimaal is.

Hoewel de werkzaamheden de komende jaren onvermijdelijk voor enige hinder zullen zorgen, kijkt het gemeentebestuur uit naar het eindresultaat: een hedendaags, duurzaam en levendig centrumplein dat klaar is voor de toekomst.

Voor vragen over de werkzaamheden, de tijdelijke marktlocatie of de plannen kunnen inwoners en ondernemers terecht bij de gemeentediensten van Knokke-Heist.