Stilte doorbroken na initiële terughoudendheid

De oppositiepartijen in Knokke-Heist, die aanvankelijk opvallend terughoudend waren, hebben zich inmiddels uitgesproken over het omstreden meerjarenplan van het Autonoom Gemeentebedrijf voor Sociaal Overleg (AGSO) en recente, ingrijpende beslissingen rond betaalbaar wonen in de kustgemeente. Met name Gemeentebelangen, de belangrijkste oppositiepartij, uit nu forse kritiek. Volgens deze fractie roepen zowel het gevolgde proces als de inhoudelijke keuzes fundamentele vragen op over transparantie, financieel beheer en de prioriteiten van het huidige bestuur.

De kritiek richt zich niet alleen op technische aspecten van planning en cijfermateriaal, maar raakt ook aan gevoelige thema’s zoals toegankelijkheid van de woningmarkt voor jonge gezinnen en de vraag hoe Knokke-Heist zijn sociale verantwoordelijkheid invult.

Kritiek laait op na gemeentelijke babbelmomenten

Afgelopen week vond in een van de deelgemeenten het allerlaatste zogenaamde M.O.R.G.E.N.-babbelmomenten plaats, een reeks participatieve bijeenkomsten waarbij inwoners hun mening konden geven over de toekomstplannen van de gemeente. Burgemeester Cathy Coudyser (Lijst burgemeester) sprak zich nadien in positieve bewoordingen uit over zowel de opkomst als de waardevolle inbreng van de betrokken inwoners. Volgens haar toonden de sessies aan dat burgers betrokken willen zijn bij de toekomst van hun gemeente.

Tegelijkertijd bleef het opvallend en zelfs veelbetekenend stil vanuit de oppositiebanken over het cruciale meerjarenplandat de komende jaren de koers van de gemeente zal bepalen. Deze stilte werd door sommige waarnemers geïnterpreteerd als instemming of gebrek aan inhoudelijke bezwaren. Toch kwam er afgelopen weekend alsnog een reeks stevige reacties, met name vanuit Gemeentebelangen, die de stilte definitief doorbraken en het debat nieuw leven inblazen.

Proces achter meerjarenplan zwaar onder vuur

Raadslid Philippe Vlietinck (Gemeentebelangen) richt zijn pijlen niet zozeer op de inhoudelijke keuzes in het plan, maar wel op de manier waarop het meerjarenplan van het AGSO tot stand is gekomen. Hij schetst eenbeeld van een chaotisch en weinig professioneel proces dat volgens hem getuigt van gebrek aan voorbereiding en respect voor de gemeenteraadsleden.

Volgens Vlietinck werd op 6 december een eerste versie van het plan voorgelegd aan de gemeenteraad, maar bleek dit document te zijn doorspekt met foutieve cijfers en inconsistenties die fundamenteel niet aansloten bij het overkoepelende gemeentelijk meerjarenplan. Deze tegenstrijdigheden waren volgens hem zo ernstig dat er geen andere keuze was dan ingrijpen. Daarom werd besloten het document volledig te herwerken, alle geplande infomomenten met de bevolking te annuleren en het plan niet op de agenda te plaatsen voor de gemeenteraad van december, zoals oorspronkelijk wel de bedoeling was.

College verschuilt zich volgens oppositie

Wat Vlietinck bijzonder stoort, is de manier waarop het college van burgemeester en schepenen zich volgens hem probeerde in te dekken. Het college zou zich hebben verscholen achter het argument dat het meerjarenplan niet officieel was besproken tijdens een collegevergadering. “Maar,” zo stelt Vlietinck, “elk collegelid wist perfect dat het document op de agenda stond van de raad van bestuur van het AGSO. Je kunt niet doen alsof je van niets weet.”

Deze houding noemt hij weinig respectvol tegenover gemeenteraadsleden van zowel meerderheid als oppositie die zich grondig hadden voorbereid, de stukken hadden bestudeerd en met goede bedoelingen aan de vergadering deelnamen. “We verwachten transparantie en eerlijkheid, niet dit soort manoeuvreren,” aldus een gefrustreerde Vlietinck.

Tweede versie: onleesbaar en weinig transparant

Bij de tweede formele bespreking op 19 januari 2026 lag er een volledig herziene versie van het document voor. Volgens Gemeentebelangen was het plan van kop tot staart gewijzigd. De eerder geconstateerde fouten waren weliswaar geschrapt en de cijfers waren aangepast, maar daar bleef het niet bij. In een poging het plan compacter te maken, werden de rubrieken exploitatie en investeringen samengevoegd tot één geheel.

Deze keuze heeft volgens Vlietinck het plan juist complex, onoverzichtelijk en moeilijk leesbaar gemaakt, vooral voor raadsleden zonder een achtergrond in financieel management of boekhouding. “Je moet bijna een specialist zijn om hier nog wijs uit te worden,” luidt zijn kritiek.

Financieel directeur moet te hulp schieten

Zo problematisch was de nieuwe structuur dat zelfs de financieel directeur van de gemeente moest worden ingeschakeld om tijdens de vergadering toelichting te geven en de cijfers te duiden. Voor Vlietinck is dit een duidelijk signaal dat er iets grondig mis is. “Als zelfs professionele ambtenaren ter plaatse moeten worden geroepen om uitleg te geven, hoe kunnen gewone raadsleden dan nog hun controlerende taak uitoefenen?”

Bijzonder grievend vond de oppositie een uitspraak tijdens de bespreking dat cijfers minder belangrijk zouden zijn dan het onderliggende concept. Deze opmerking deed bij oppositieleden de wenkbrauwen meer dan fronsen. “Een meerjarenplan zonder betrouwbare cijfers is als een schip zonder kompas,” reageert Vlietinck scherp. “Hoe kunnen we nu een degelijk financieel beleid voeren?”

Vertrouwen in AGSO-beheer geschaad

De conclusie van Vlietinck is dan ook glashelder en hard: hij heeft weinig tot geen vertrouwen meer in het voorliggende meerjarenplan en bij uitbreiding in het algehele financieel beheer van het AGSO. “Als deze gang van zaken representatief is voor hoe er binnen het AGSO wordt gewerkt, dan moeten we ons ernstige zorgen maken over de toekomst.”

Ook oud-schepen Antoine Geerinckx, eveneens verbonden aan Gemeentebelangen en met jarenlange bestuurservaring, sluit zich bij deze kritiek aan. Hij spreekt ronduit van “amateurisme in het huidige beleid” en vindt dat de lat hoger moet liggen voor een gemeente met de middelen en mogelijkheden van Knokke-Heist.

Betaalbare woningen in Heulebrug geschrapt: “Jonge gezinnen de dupe”

Naast de kritiek op het AGSO-meerjarenplan kwam er ook een tweede frontlijn van oppositie naar boven, ditmaal over het woonbeleid. Oud-schepen Nick Wenmaeckers (Gemeentebelangen) uitte stevige bezwaren tegen een recente beslissing over gemeentelijke gronden in Heulebrug, een deelgemeente waar de druk op de woningmarkt hoog is.

Volgens Wenmaeckers worden door de nieuwe plannen maar liefst 53 betaalbare woningen voor jonge gezinnengeschrapt uit het oorspronkelijke ontwikkelingsproject. In het herziene plan zou slechts een zeer beperkt deel van het totale project nog bestemd zijn voor deze doelgroep, terwijl het overgrote deel van de kavels en woningen gewoon aan marktprijs wordt verkocht aan de hoogste bieder.

Gronden volledig in gemeentelijk bezit

Wat de frustratie bij Wenmaeckers vergroot, is het feit dat de betrokken gronden volledig eigendom zijn van de gemeente via het AGSO. Er zijn dus geen externe private partijen bij betrokken die eigen commerciële belangen zouden kunnen doen gelden. De gemeente heeft met andere woorden volledige vrijheid en controle over wat er met deze gronden gebeurt.

“Daarom begrijp ik absoluut niet waarom de eerdere aanpak, waarbij betaalbare woningen expliciet werden gegarandeerd voor jonge starters en gezinnen met een beperkt budget, niet gewoon wordt voortgezet,” aldus een teleurgestelde Wenmaeckers. “We hadden hier een blauwdruk voor sociaal verantwoord woonbeleid kunnen neerzetten.”

Alternatieve woonmodellen voorhanden

Wenmaeckers benadrukt dat er verschillende bewezen woonmodellen bestaan om betaalbaar wonen mogelijk te maken, zelfs op dure grond. Hij noemt onder meer:

• Erfpacht: waarbij de grond eigendom blijft van de gemeente en bewoners alleen de woning kopen, waardoor de aankoopprijs drastisch daalt
• Samenwerking met sociale huisvestingsmaatschappijen: die ervaring hebben met betaalbare huurwoningen en sociale koopwoningen
• Community Land Trusts: waarbij grond collectief beheerd wordt ten voordele van betaalbaarheid
• Gereguleerde doorverkoopmodellen: waarbij de gemeente voorwaarden oplegt aan doorverkoop om speculatie tegen te gaan

“Al deze instrumenten zijn beschikbaar en bewezen effectief. Het is louter een kwestie van politieke wil,” stelt Wenmaeckers.

Geen voortzetting, maar bewuste beleidskeuze

Wenmaeckers weerlegt ook het argument dat het huidige beleid gewoon een logische voortzetting zou zijn van een reeds lopend dossier uit het verleden. “Integendeel,” stelt hij, “eerdere voorstellen voor betaalbaar wonen op deze locatie werden nooit formeel goedgekeurd door de vorige meerderheid. De huidige beslissing om grotendeels marktconforme verkoop toe te staan is dus een expliciete en bewuste beleidskeuze van de zittende meerderheid.”

Deze keuze staat volgens hem haaks op de eerdere beloftes die werden gedaan aan jonge gezinnen tijdens de verkiezingscampagne. “Er werd beloofd dat Knokke-Heist toegankelijker zou worden voor jonge mensen en gezinnen. Nu zien we het tegenovergestelde gebeuren.”

Onduidelijkheid over concrete plannen

Intussen blijft het volgens Gemeentebelangen volledig onduidelijk hoe de huidige gemeentelijke meerderheid haar eerder gedane belofte aan jonge gezinnen concreet wil waarmaken. Er zijn volgens de oppositie geen alternatieve projecten aangekondigd, geen heldere tijdlijn gepresenteerd en geen concrete cijfers gegeven over hoeveel betaalbare woningen er de komende jaren zullen worden gerealiseerd.

“We horen mooie woorden, maar zien geen daden,” vat Wenmaeckers het samen. “Jonge mensen die willen blijven wonen in de gemeente waar ze zijn opgegroeid, worden steeds meer naar de marge geduwd door een marktwerking die volledig ontspoord is.”

Tegenreactie op sociale media: historische context

Intussen verschijnen er ook tegenreacties op sociale media, waarbij vooral supporters van de huidige meerderheid wijzen op de historische verantwoordelijkheid van Gemeentebelangen zelf. In verschillende posts wordt gesteld dat het net de jarenlange dominantie van Gemeentebelangen in het lokale bestuur is geweest die heeft geleid tot het huidige woonprobleem.

Critici stellen dat het beleid van meer dan veertig jaar onder leiding van achtereenvolgende Gemeentebelangen-burgemeesters en schepencolleges heeft geleid tot een situatie waarin duizenden jonge inwoners uit hun eigen gemeente zijn verdreven door onbetaalbare woningprijzen en gebrek aan sociale woningbouw.

“Je kunt niet decennialang een vrijemarktbeleid voeren waarbij vooral luxe-appartementen en tweedeverblijven werden aangemoedigd, en dan nu opeens de moralist uithangen,” luidt een veelgehoorde reactie. Deze argumenten voegen een extra historische en politieke laag toe aan het debat, waarbij de vraag centraal staat wie uiteindelijk verantwoordelijk is voor de huidige woningcrisis in Knokke-Heist.

Conclusie: debat over toekomst gemeente in volle gang

Met deze uitgebreide kritiek vanuit de oppositie is het debat over de toekomst van Knokke-Heist volop losgebarsten. Of het nu gaat om financieel beheer, transparantie in besluitvorming of sociale rechtvaardigheid in het woonbeleid – de komende maanden zullen cruciaal zijn voor de koers die de gemeente vaart.

De vraag blijft of de huidige meerderheid bereid is om de inhoudelijke kritiek serieus te nemen en waar nodig bij te sturen, of dat de verharding van standpunten verder zal toenemen. Voor de inwoners van Knokke-Heist staat in elk geval veel op het spel.