Het Russische oliebedrijf Lukoil verkoopt zijn volledige internationale activiteitenportefeuille, inclusief alle Belgische vestigingen, aan de Amerikaanse investeringsmaatschappij Carlyle. De omvangrijke transactie omvat 185 tankstations verspreid over België, waaronder bekende locaties in Knokke-Heist en Brugge.

Sancties als katalysator voor strategische verkoop

De grootschalige verkoop komt niet uit de lucht vallen. Ze volgt op strenge Amerikaanse sancties die vorig jaar door de regering in Washington werden opgelegd om de economische druk op Rusland verder op te voeren. De boodschap achter deze dwangmaatregelen is helder: het Kremlin moet een einde maken aan de militaire invasie in Oekraïne.

De deal heeft een bijna wereldwijde reikwijdte. Enkel de vestigingen die Lukoil exploiteert in Kazachstan vallen buiten de verkoopovereenkomst. Voor alle andere internationale activa, waaronder de substantiële aanwezigheid in de Benelux-landen, gaat het bedrijf op zoek naar nieuwe eigenaren onder westerse vlag.

Belgische operaties blijven vooralsnog onveranderd

LUKOIL Belgium N.V. heeft inmiddels bevestigd dat zowel hun eigen activa als die van LUKOIL Netherlands B.V. onderdeel uitmaken van het verkooppakket dat naar Carlyle gaat. Voor klanten, leveranciers en medewerkers verandert er in de directe toekomst echter weinig aan de dagelijkse gang van zaken.

“Alle tankstations blijven volledig operationeel en de reguliere bedrijfsactiviteiten worden zonder onderbreking voortgezet”, laat het bedrijf in een officiële mededeling weten. Deze geruststellende boodschap richt zich vooral tot het personeel en de contractpartners, die zich geen zorgen hoeven te maken over hun arbeidsplaatsen of zakelijke relaties. De hoogste prioriteit ligt bij het waarborgen van continuïteit gedurende het gehele overgangsproces.

Het personeel werd vandaag persoonlijk geïnformeerd over de actuele stand van zaken. Het management belooft in de komende periode transparant te blijven communiceren over alle relevante ontwikkelingen die impact kunnen hebben op de werknemers.

Goedkeuring autoriteiten nog afwachten

Hoewel het principe-akkoord tussen Lukoil en Carlyle staat, is de transactie formeel nog niet afgerond. De deal moet eerst langs verschillende toezichthoudende instanties, die hun goedkeuring moeten verlenen voordat de Amerikaanse investeringsmaatschappij daadwerkelijk de activiteiten kan overnemen. Dit is een standaardprocedure bij overnames van deze omvang, waarbij regelgevers controleren of de transactie voldoet aan alle wettelijke vereisten.

Ondertussen houdt Lukoil de deur open voor gesprekken met andere potentiële kopers. Deze strategie biedt het bedrijf meer onderhandelingsruimte en kan mogelijk leiden tot betere voorwaarden. Over het financiële aspect van de deal blijft het Russische concern op de vlakte. Hoeveel Carlyle precies wil neertellen voor de overname van deze internationale activa, wordt door beide partijen niet bekendgemaakt.

Sanctiedruk maakte verkoop onvermijdelijk

De verkoop is een directe consequentie van het sanctiebeleid dat de Amerikaanse regering vorig jaar heeft ingevoerd. Washington plaatste Lukoil op een uitgebreide zwarte lijst met Russische bedrijven die geraakt worden door economische beperkingen. Die sancties, die vanaf april formeel van kracht zouden worden, betekenen in de praktijk een complete bevriezing van alle bezittingen die het bedrijf op Amerikaans grondgebied heeft.

Nog ingrijpender is dat westerse bedrijven en financiële instellingen vanaf dat moment verboden worden zaken te doen met het oliebedrijf. Ze riskeren zelf sancties als ze deze regel overtreden. Bedrijven over de hele wereld kregen een termijn van twee maanden om hun commerciële banden met zowel Rosneft als Lukoil definitief te verbreken.

Deze krappe deadline creëerde aanzienlijke problemen in landen waar Lukoil buitenlandse activiteiten heeft. Het bedrijf zag zich gedwongen snel te reageren en kondigde daarop aan zijn internationale bezittingen te verkopen. “Als gevolg van beperkende maatregelen tegen het bedrijf en zijn dochterbedrijven door sommige staten, zijn we genoodzaakt onze internationale activa van de hand te doen”, luidde de officiële verklaring van het management.

Uitgebreid netwerk in de Benelux-regio

Volgens berichtgeving van persbureau Bloomberg onderscheidt Lukoil zich van andere Russische oliemultinationals door zijn sterke internationale spreiding. Het bedrijf heeft niet alleen operaties binnen Rusland, maar exploiteert ook oliebronnen in verschillende voormalige Sovjetrepublieken zoals Kazachstan, Oezbekistan en Azerbeidzjan. Deze geografische diversificatie heeft het concern jarenlang geholpen zijn marktpositie te verstevigen.

In de Benelux-landen vertegenwoordigt Lukoil een aanzienlijke commerciële aanwezigheid. Het gaat in totaal om bijna 250 tankstations verspreid over België, Nederland en Luxemburg. Daarnaast beschikt het bedrijf over cruciale infrastructuur voor opslag en distributie, met twee opslagterminals strategisch gelegen in Neder-over-Heembeek en Maastricht.

Een andere belangrijke bezitting is het aandelenbelang van 45 procent in de Zeeland-raffinaderij, een grote industriële faciliteit in de haven van Vlissingen. Deze raffinaderij speelt een belangrijke rol in de verwerking van ruwe olie tot eindproducten voor de Noordwest-Europese markt.

Eerdere deal met Gunvor liep spaak

Dit is niet de eerste poging van Lukoil om zijn internationale activiteiten van de hand te doen. Het bedrijf kondigde al in oktober vorig jaar een verkoopovereenkomst aan met grondstoffenhandelaar Gunvor, een gerenommeerde naam in de internationale olie- en gashandel. Die deal kwam echter nooit tot stand.

De Amerikaanse autoriteiten staken een stokje voor de transactie. Het ministerie van Financiën in Washington verwierp de verkoop en kwalificeerde het Zwitserse bedrijf Gunvor publiekelijk als “een marionet van het Kremlin”. Deze harde bewoordingen waren niet uit de lucht gegrepen. De mede-oprichter van Gunvor staat in internationale media bekend als een persoonlijke vriend van de Russische president Vladimir Poetin, wat ernstige vragen opriep over de daadwerkelijke onafhankelijkheid van het bedrijf.

Door deze afgeketste deal zag Lukoil zich genoodzaakt opnieuw op zoek te gaan naar een koper die wél de goedkeuring van westerse toezichthouders kon verkrijgen. Met Carlyle, een gevestigde Amerikaanse investeringsmaatschappij zonder controversiële banden met Moskou, lijkt het Russische concern nu een partner gevonden te hebben die deze politieke toets wel kan doorstaan.

Vooruitzichten voor werknemers en klanten

Voor de medewerkers van de Belgische Lukoil-vestigingen breekt nu een periode van onzekerheid aan, ook al benadrukt het management de continuïteit. Overnames van deze omvang gaan doorgaans gepaard met herstructureringen, al is het maar om de bedrijfscultuur van de nieuwe eigenaar te implementeren. Carlyle heeft echter een reputatie als serieuze investeringsmaatschappij die waarde hecht aan stabiele operaties.

Voor klanten die tanken bij een Lukoil-station in Knokke-Heist, Brugge of elders in België, zal het verschil op korte termijn minimaal zijn. De pompen blijven draaien, de winkelrekken blijven gevuld en de service blijft gegarandeerd. Op langere termijn is het mogelijk dat Carlyle kiest voor een rebranding of integratie in een bestaand tankstationnetwerk, maar concrete plannen daarover zijn nog niet bekendgemaakt.

De komende maanden zullen cruciaal zijn voor de definitieve afronding van deze complexe internationale transactie. Zodra alle regulatoire hobbels genomen zijn, zal een nieuwe fase aanbreken voor de honderden tankstations die jarenlang onder Russische vlag opereerden, maar nu overgaan in Amerikaanse handen.