Waarom werden de werken stopgezet?

De gemeente Knokke-Heist heeft op maandag de bouwwerken aan het oude hotel The Memlinc stilgelegd. De reden? Bij een controle bleek dat de bouwers meer hadden afgebroken dan ze mochten volgens hun bouwvergunning.

Eind december 2025 gingen ambtenaren van de gemeente langs op de werf. Ze ontdekten dat twee muren waren verdwenen. Dit was een probleem, want volgens de goedgekeurde bouwplannen moesten deze muren blijven staan. De gemeente besloot daarop meteen om alle afbraakwerken stop te zetten.

Wat zegt de projectontwikkelaar?

Francis Geernaert is de projectontwikkelaar, dus de man die dit hele bouwproject leidt. Hij geeft toe dat er iets is fout gelopen, maar hij legt uit dat het volgens hem om een communicatiefout gaat. Wat betekent dat? Het betekent dat zijn team heeft nagelaten om de gemeente op tijd te informeren over de afbraak van die muren.

Geernaert benadrukt wel dat de afbraak van die muren niet zomaar gebeurde. Volgens hem waren er goede, technische redenen om deze muren af te breken. Hij zegt ook dat ze hierover hebben overlegd met Onroerend Erfgoed. Dit is de Vlaamse overheidsinstantie die zich bezighoudt met het beschermen van belangrijke, historische gebouwen.

Maar: Onroerend Erfgoed heeft tot op vandaag nog geen officiële schriftelijke bevestiging gegeven dat ze akkoord gingen met deze afbraak. Dat is een belangrijk punt.

Waarom zijn de regels hier zo streng?

The Memlinc is geen gewoon gebouw. Het is een beschermd monument. Dat betekent dat de overheid het gebouw erkent als waardevol erfgoed dat bewaard moet blijven voor toekomstige generaties. Het gebouw is ook beeldbepalendvoor Knokke-Heist – het hoort bij het karakteristieke uitzicht van de gemeente.

Burgemeester Cathy Coudyser legt uit dat er een lang en grondig proces is doorlopen voordat de bouwvergunning werd toegekend. Er zijn veel gesprekken gevoerd, plannen bestudeerd en voorwaarden opgesteld. Juist omdat het om zo’n belangrijk gebouw gaat, verwacht de gemeente dat de bouwers zich precies aan de goedgekeurde plannen houden.

Bij beschermde gebouwen mag je niet zomaar van de plannen afwijken. Elke verandering moet vooraf worden goedgekeurd. Als er toch iets wordt afgebroken dat moest blijven staan, dan moet dit in principe eerst worden hersteld voordat de werken verder mogen gaan.

Wat is het bouwproject precies?

Het project heet The Memlinc 2.0. Het oude hotel wordt omgebouwd tot een luxecomplex met:

• 17 appartementen verdeeld over drie verdiepingen
• 53 parkeerplaatsen onder de grond
• Twee horecazaken (bijvoorbeeld restaurants of cafés) op de begane grond

De totale waarde van alle appartementen samen wordt geschat op bijna 130 miljoen euro. Het is dus een zeer groot en duur project.

De technische uitleg: waarom werden die muren afgebroken?

Geernaert erkent dat zijn team een fout heeft gemaakt door de gemeente niet te informeren. Hij neemt daar de volle verantwoordelijkheid voor. Maar hij wil ook uitleggen waarom die muren zijn afgebroken.

Volgens de projectontwikkelaar kwamen er tijdens het verbouwen technische problemen aan het licht. Dit kunnen bijvoorbeeld zijn:

• Scheuren of zwakke plekken in de muren die niet eerder waren opgemerkt
• Problemen met de stabiliteit van het gebouw
• Bouwkundige gebreken die pas zichtbaar werden toen de werken begonnen

Bij zulke problemen moet je soms muren (tijdelijk) afbreken om ze daarna veilig en solide weer op te bouwen. Geernaert zegt dat ze hierover hebben gesproken met Onroerend Erfgoed en dat die dienst akkoord ging met de afbraak, op voorwaarde dat de muren later opnieuw zouden worden opgebouwd in hun oorspronkelijke vorm.

Dit soort aanpak komt inderdaad voor bij renovaties van beschermde gebouwen. Als een muur niet stabiel genoeg is, kan het soms veiliger en beter zijn om hem af te breken en opnieuw op te bouwen. Maar dan moet wel het historische karakter van het gebouw behouden blijven – het moet er straks weer uitzien zoals het hoort.

Het juridische probleem: wat ging er fout?

Hier komt de kern van het probleem: technisch gezien kan de afbraak te verdedigen zijn, maar juridisch is het fout gelopen.

Ook al heb je misschien met Onroerend Erfgoed gesproken, dan nog moet elke wijziging aan je bouwvergunning formeelworden vastgelegd. Dit betekent dat je het officieel op papier moet zetten. Dit kan op verschillende manieren:

• Een aangepaste vergunning aanvragen (een wijziging van je oorspronkelijke vergunning)
• Een regularisatie aanvragen (achteraf toestemming vragen voor iets dat je al hebt gedaan)
• Minimaal een schriftelijke goedkeuring krijgen die ook bij de gemeente bekend is

Geen van deze stappen is gezet. De gemeente wist van niets. Er is geen aangepaste vergunning aangevraagd en er is geen regularisatie ingediend. Daarom is de afbraak van die muren juridisch gezien niet toegestaan, ook al zijn er misschien goede technische redenen voor.

Bovendien: hoewel Geernaert zegt dat Onroerend Erfgoed akkoord ging, is daar geen officieel bewijs van. Er is geen schriftelijk attest, geen formele bevestiging, geen publieke verklaring. We hebben alleen het woord van de ontwikkelaar. Onroerend Erfgoed zelf heeft zich (tot nu toe) niet publiekelijk uitgesproken over deze kwestie.

Wat gebeurt er nu?

Geernaert hoopt dat er snel een overlegmoment komt met alle betrokken partijen: de gemeente, Onroerend Erfgoed en zijn eigen team. Hij wil het probleem graag oplossen.

Hij zegt dat zijn team al bezig is met het zoeken naar oude stenen die passen bij het gebouw. Die zijn nodig om de muren weer op te bouwen zoals ze waren. Bij historische gebouwen is het belangrijk dat je materialen gebruikt die passen bij de tijd waarin het gebouw oorspronkelijk is gebouwd. Nieuwe, moderne bakstenen zouden er bijvoorbeeld niet goed uitzien.

Geernaert belooft ook dat hij de gemeente voortaan beter zal betrekken. Hij wil gemeenteambtenaren uitnodigen voor de werfvergaderingen, zodat ze kunnen meevolgen wat er gebeurt.

Hoe lang de werf nu stilligt en wat dit betekent voor de planning van het hele project, is nog onduidelijk. Dat hangt af van de gesprekken die nu gaan plaatsvinden en van de beslissingen die daaruit voortkomen.

De kern van het verhaal

Dit dossier laat zien dat er een spanning kan bestaan tussen wat technisch nodig is en wat juridisch correct is. Misschien was het inderdaad nodig om die muren af te breken om het gebouw veilig te renoveren. Maar in het recht telt vooral de procedure: als je iets anders doet dan wat in je vergunning staat, moet je dat eerst officieel regelen met de gemeente en andere instanties.

Bij beschermde gebouwen zijn de regels extra streng, omdat we als maatschappij hebben besloten dat deze gebouwen zo waardevol zijn dat ze extra bescherming verdienen. Die bescherming werkt alleen als iedereen zich aan de afspraken houdt.

Lees meer: Afbraak historisch hotel The Memlinc in Knokke-Heist plots gestopt: te veel gesloopt